WebAssembly – wydajność w przeglądarce w 2026

TL;DR

WebAssembly (WASM) to binarny format kodu wykonywanego w przeglądarce z wydajnością zbliżoną do natywnej. Pozwala uruchamiać kod z C++, Rust, Go w przeglądarce. Oto jak działa i kiedy warto go używać w 2026.

Dla kogo to jest

Deweloperów potrzebujących maksymalnej wydajności
Zespołów portujących aplikacje desktop do web
Firm budujących aplikacje z intensywnymi obliczeniami
Projektów wymagających niskiego poziomu kontroli

Fraza (SEO)

webassembly, wasm, web performance, rust webassembly, c++ webassembly, wasm vs javascript

Czym jest WebAssembly?

WebAssembly to:

Binarny format kodu wykonywanego w przeglądarce
Wydajność zbliżona do natywnej (1-2x wolniejsze niż natywny kod)
Wsparcie dla wielu języków (C++, Rust, Go, AssemblyScript)
Bezpieczne wykonanie w sandboxie przeglądarki

Porównanie wydajności:

Technologia	Wydajność względna
Native (C++)	1.0x (bazowa)
WebAssembly	1.1-1.5x
JavaScript (V8)	2-10x wolniejsze
JavaScript (interpretowany)	10-100x wolniejsze

Jak działa WebAssembly?

1. Kompilacja

Proces:

Kod źródłowy (Rust/C++/Go)
    ↓
Kompilator (wasm-pack, emscripten)
    ↓
Plik .wasm (binarny)
    ↓
Ładowanie w przeglądarce
    ↓
Wykonanie (blisko natywnej prędkości)

2. Integracja z JavaScript

Ładowanie WASM:

// main.js
async function loadWasm() {
  const wasmModule = await WebAssembly.instantiateStreaming(
    fetch('module.wasm')
  );
  
  return wasmModule.instance.exports;
}

const wasm = await loadWasm();
const result = wasm.add(5, 3); // Wywołanie funkcji z WASM
console.log(result); // 8

3. Komunikacja JS ↔ WASM

Przekazywanie danych:

// JavaScript → WASM
const input = new Uint8Array([1, 2, 3, 4]);
const ptr = wasm.allocate(input.length);
const memory = new Uint8Array(wasm.memory.buffer);
memory.set(input, ptr);

// Wywołanie funkcji WASM
const result = wasm.process(ptr, input.length);

// WASM → JavaScript
const output = memory.slice(result, result + outputLength);
wasm.deallocate(ptr);

Korzyści WebAssembly

1. Wydajność

Przykład - przetwarzanie obrazów:

// JavaScript (wolne)
function processImageJS(imageData) {
  for (let i = 0; i < imageData.length; i += 4) {
    imageData[i] = 255 - imageData[i]; // Inwersja
    imageData[i + 1] = 255 - imageData[i + 1];
    imageData[i + 2] = 255 - imageData[i + 2];
  }
  return imageData;
}
// Czas: ~150ms dla 4K obrazu

// WebAssembly (szybkie)
// Kod w Rust/C++ kompilowany do WASM
// Czas: ~15ms dla 4K obrazu (10x szybciej!)

2. Portowanie istniejącego kodu

Scenariusze:

Aplikacje desktop → web
Biblioteki C/C++ → web
Algorytmy naukowe → web
Game engines → web

3. Bezpieczeństwo

Sandbox:

WASM działa w izolowanym środowisku
Brak bezpośredniego dostępu do systemu
Kontrolowany dostęp do pamięci
Bezpieczniejsze niż natywne aplikacje

4. Wsparcie wielu języków

Popularne języki:

Rust - najlepsze wsparcie, bezpieczeństwo pamięci
C/C++ - przez Emscripten
Go - eksperymentalne wsparcie
AssemblyScript - TypeScript-like dla WASM
Zig - nowoczesny język systemowy

Kiedy używać WebAssembly?

✅ Używaj WASM dla:

Intensywne obliczenia
- Przetwarzanie obrazów/wideo
- Symulacje fizyczne
- Machine learning inference
- Kryptografia
- Kompresja/dekompresja
Portowanie aplikacji
- Game engines (Unity, Unreal)
- Aplikacje desktop (Photoshop, CAD)
- Narzędzia developerskie
- Media players
Biblioteki istniejące
- Biblioteki C/C++ do użycia w web
- Algorytmy naukowe
- Parsery/kompilatory
Wydajność krytyczna
- Real-time processing
- Animacje 60fps
- Duże zbiory danych

❌ Nie używaj WASM dla:

Proste operacje
- Renderowanie UI
- Proste obliczenia
- Logika biznesowa
- JavaScript wystarczy
DOM manipulation
- WASM nie ma dostępu do DOM
- Musisz używać JavaScript jako bridge
- Dodatkowa złożoność
Małe projekty
- Overhead kompilacji
- Większa złożoność
- JavaScript może być wystarczający

Przykłady użycia

1. Przetwarzanie obrazów (Rust)

Cargo.toml:

[package]
name = "image-processor"
version = "0.1.0"

[lib]
crate-type = ["cdylib"]

[dependencies]
wasm-bindgen = "0.2"

src/lib.rs:

use wasm_bindgen::prelude::*;

#[wasm_bindgen]
pub fn invert_image(data: &mut [u8]) {
    for pixel in data.chunks_exact_mut(4) {
        pixel[0] = 255 - pixel[0]; // R
        pixel[1] = 255 - pixel[1]; // G
        pixel[2] = 255 - pixel[2]; // B
        // pixel[3] to alpha, zostaje bez zmian
    }
}

Kompilacja:

wasm-pack build --target web

Użycie w JavaScript:

import init, { invert_image } from './pkg/image_processor.js';

await init();
const imageData = ctx.getImageData(0, 0, width, height);
invert_image(imageData.data);
ctx.putImageData(imageData, 0, 0);

2. Game Engine (Unity)

Unity WebGL Build:

Unity kompiluje do WebAssembly
Automatyczna integracja
Pełna funkcjonalność Unity w przeglądarce

Przykład:

Unity Editor → Build WebGL → .wasm + .js
Ładowanie w przeglądarce
Gra działa natywnie w web

3. Machine Learning (TensorFlow.js)

TensorFlow.js z WASM backend:

import * as tf from '@tensorflow/tfjs';
import '@tensorflow/tfjs-backend-wasm';

// Automatyczne użycie WASM dla lepszej wydajności
await tf.setBackend('wasm');
await tf.ready();

const model = await tf.loadLayersModel('model.json');
const prediction = model.predict(input);

Best Practices

1. Używaj Rust dla nowych projektów

Dlaczego Rust:

Najlepsze wsparcie dla WASM
Bezpieczeństwo pamięci
Dobra wydajność
Aktywna społeczność

Narzędzia:

wasm-pack - build tool
wasm-bindgen - bindings JS ↔ Rust
web-sys - API przeglądarki

2. Minimalizuj transfer danych

Problem:

Duże pliki .wasm (może być 1-10MB)
Wolne ładowanie

Rozwiązanie:

Kompresja (gzip/brotli)
Lazy loading
Code splitting
Streaming compilation

3. Obsługa błędów

try {
  const wasm = await WebAssembly.instantiateStreaming(
    fetch('module.wasm')
  );
} catch (error) {
  if (error instanceof TypeError) {
    // Fallback do JavaScript
    console.warn('WASM not supported, using JS fallback');
  }
}

4. Debugowanie