TL;DR
Web Accessibility (dostępność) to projektowanie stron WWW dostępnych dla wszystkich użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami. WCAG 2.1 to standard dostępności. Dostępne strony mają lepsze SEO, wyższą konwersję i są zgodne z prawem. Oto jak wdrożyć dostępność w 2026.
Dla kogo to jest
- Firm budujących strony WWW
- Developerów i designerów
- Właścicieli biznesów chcących dotrzeć do większej grupy użytkowników
Fraza (SEO)
web accessibility, wcag, dostępność stron www, accessible design, inclusive design
Czym jest dostępność?
Web Accessibility to projektowanie stron WWW dostępnych dla:
- Osób z niepełnosprawnościami wzroku (screen readers)
- Osób z niepełnosprawnościami słuchu (napisy, transkrypcje)
- Osób z niepełnosprawnościami ruchowymi (klawiatura, voice control)
- Osób z niepełnosprawnościami poznawczymi (prosty język, struktura)
WCAG 2.1 to standard dostępności z 3 poziomami:
- A (minimalny) – podstawowe wymagania
- AA (zalecany) – standard dla większości stron
- AAA (maksymalny) – najwyższy poziom
Wymagania prawne
Polska
Ustawa o dostępności cyfrowej:
- Obowiązek dla instytucji publicznych
- WCAG 2.1 poziom AA
- Deklaracja dostępności
Unia Europejska
European Accessibility Act:
- Obowiązek od 2025
- Wszystkie strony e-commerce
- WCAG 2.1 poziom AA
USA
ADA (Americans with Disabilities Act):
- Obowiązek dla firm
- WCAG 2.1 poziom AA
- Ryzyko pozwów
Korzyści biznesowe
1. Większa grupa odbiorców
Statystyki:
- 15% populacji ma niepełnosprawność
- 1 miliard użytkowników globalnie
- Większy rynek = więcej konwersji
2. Lepsze SEO
Google preferuje dostępne strony:
- Semantyczny HTML
- Alt text dla obrazów
- Struktura nagłówków
- Szybkie ładowanie
3. Lepsze UX dla wszystkich
Korzyści:
- Prostsza nawigacja
- Czytelniejszy tekst
- Lepsze kontrasty
- Szybsze ładowanie
WCAG 2.1 – główne zasady
1. Perceivable (Postrzegalność)
Obrazy:
- Alt text dla wszystkich obrazów
- Opisy dla złożonych wykresów
- Dekoracyjne obrazy: alt=""
Kontrast:
- Tekst: 4.5:1 (AA), 7:1 (AAA)
- Duży tekst: 3:1 (AA)
- Elementy interaktywne: 3:1
Multimedia:
- Napisy dla wideo
- Transkrypcje dla audio
- Opisy audio dla wideo
2. Operable (Funkcjonalność)
Nawigacja klawiaturą:
- Wszystkie funkcje dostępne z klawiatury
- Widoczny focus indicator
- Logiczna kolejność tab
Czas:
- Brak limitów czasowych (lub możliwość przedłużenia)
- Możliwość pauzy/stop dla animacji
Seizures:
- Brak migających elementów (3 razy/sekundę)
3. Understandable (Zrozumiałość)
Język:
- Deklaracja języka (lang attribute)
- Prosty język
- Wyjaśnienia skrótów
Nawigacja:
- Spójna nawigacja
- Przewidywalne linki
- Komunikaty błędów
Formularze:
- Etykiety dla pól
- Komunikaty błędów
- Instrukcje wypełniania
4. Robust (Niezawodność)
Kod:
- Walidny HTML
- Semantyczne tagi
- ARIA attributes (gdy potrzeba)
Kompatybilność:
- Działanie z screen readers
- Działanie z różnymi przeglądarkami
- Działanie z assistive technologies
Implementacja
1. Semantyczny HTML
Dobrze:
<header>
<nav>
<ul>
<li><a href="/">Strona główna</a></li>
</ul>
</nav>
</header>
<main>
<article>
<h1>Tytuł</h1>
<p>Treść...</p>
</article>
</main>
<footer>Stopka</footer>
Źle:
<div class="header">
<div class="nav">
<div class="link">Strona główna</div>
</div>
</div>
2. Alt text dla obrazów
Dobrze:
<img src="logo.png" alt="DevStudio.it - Logo firmy">
<img src="decorative.png" alt="">
Źle:
<img src="logo.png">
<img src="chart.png" alt="Wykres">
3. ARIA attributes
Gdy potrzeba:
<button aria-label="Zamknij menu">
<span aria-hidden="true">×</span>
</button>
<div role="alert" aria-live="polite">
Wiadomość została wysłana
</div>
4. Kontrasty
Narzędzia:
- WebAIM Contrast Checker
- Chrome DevTools (Lighthouse)
- axe DevTools
Przykład:
- Tekst czarny (#000) na białym (#FFF): 21:1 ✓
- Tekst szary (#666) na białym (#FFF): 5.7:1 ✓
- Tekst szary (#999) na białym (#FFF): 2.3:1 ✗
5. Nawigacja klawiaturą
Test:
- Tab – przejście przez elementy
- Enter/Space – aktywacja
- Escape – zamknięcie modali
- Strzałki – nawigacja w menu
Testowanie dostępności
1. Automatyczne testy
Narzędzia:
- axe DevTools
- WAVE (Web Accessibility Evaluation Tool)
- Lighthouse (Chrome DevTools)
- Pa11y
2. Manualne testy
Screen readers:
- NVDA (Windows, darmowy)
- JAWS (Windows, płatny)
- VoiceOver (macOS/iOS, wbudowany)
Nawigacja klawiaturą:
- Test bez myszy
- Sprawdzenie focus indicator
- Sprawdzenie kolejności tab
3. Testy z użytkownikami
Najlepsze podejście:
- Testy z osobami z niepełnosprawnościami
- Feedback od użytkowników
- Iteracyjne poprawki
Checklista dostępności
Podstawowe:
- Semantyczny HTML
- Alt text dla obrazów
- Kontrasty 4.5:1 (tekst)
- Nawigacja klawiaturą
- Deklaracja języka
- Etykiety w formularzach
- Nagłówki H1-H6
- Linki z opisowym tekstem
Zaawansowane:
- ARIA attributes (gdy potrzeba)
- Skip links
- Focus management
- Napisy dla wideo
- Transkrypcje dla audio
FAQ
Czy dostępność jest obowiązkowa?
Dla instytucji publicznych w Polsce tak. Dla firm prywatnych nie, ale ryzyko pozwów (USA) i utrata klientów. Zalecane dla wszystkich.
Ile kosztuje wdrożenie dostępności?
Dla nowej strony: minimalny overhead (10-20% czasu). Dla istniejącej: 2-4 tygodnie pracy (zależnie od rozmiaru).
Czy dostępność wpływa na design?
Może wymagać kompromisów, ale dostępny design może być piękny. Przykład: Apple, Microsoft – dostępne i estetyczne.